فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

628

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

مذكر است و گاهى مؤنّث به كار مىرود . العُنُق - ج أعْناق : مرادف ( العُنْق ) است ، - مِنَ النَّباتِ : از گياهان فاصلهء ميان ساقه و ريشهء درخت است ؛ « عُنُقُ كُلِّ شَيءٍ » : آغاز هر چيزى . العَنْقَاء - ج عُنْق : مؤنّث ( الأعْنَق ) است ، بالاى تپه ؛ « هَضَبَةٌ عَنْقَاء » : زمين بلند و كوهستانى ، بلا و سختى ؛ « عَنْقاءُ مُغرب » و « العَنْقَاءُ الْمُغْرِبُ وَالمُغْرِبَةُ » : پرنده اى افسانه اى كه وجود خارجى ندارد . العِنْقَاد - [ عقد ] : مرادف ( العُنْقُود ) است . العُنْقُود - [ عقد ] : خوشهء ميوه مانند خوشهء انگور . العَنْكَب - ج عَنَاكِب و عَنَاكِيب [ عنكب ] ( ح ) : عنكبوت نر . العَنْكَبَاة - ( ح ) : مرادف ( الْعَنْكَبَة ) است . العَنْكَبَة - ج عَنَاكِب و عَنَاكِيب ( ح ) : عنكبوت ماده . العَنْكَبُوت - ج عَنَاكِب و عَنْكَبُوتات ( ح ) : عنكبوت ، كارتُنه . العَنْكَبُوتِيَّات - [ عنكب ] ( ح ) : رسته اى از جانوران مانند عنكبوت و عقرب و جُز آنها . عَنَّمَ - تَعْنِيماً [ عنم ] البَنَانَ : انگشتان خود را خضاب نمود ، حَنا بست . العَنَم - ( ن ) : درختى است داراى ميوه اى سرخ رنگ كه با آن انگشتان خضاب كرده را تشبيه كنند ، بندهائى كه با آن شاخه‌هاى درخت انگور را بر روى دار بست مىآويزند . العَنْمَة - شكاف و تركيدگى لب انسان . العَنَمَة - ( ن ) : واحد ( الْعَنَم ) است . العَنَمِيّ - زيبا روى سرخ گونه . عَنَّنَ - تَعْنِيناً [ عنّ ] اللجامَ : براى لگام عنان ساخت ، - الكتابَ : نشانىِ كتاب و يا نامه را نوشت . العُنْوَان - ج عَنَاوِين [ عنون ] : ؛ « عُنوانُ الْكِتَابِ » : عنوان كتاب ؛ « عُنْوانُ الرِّسَالة » : نشانى نامه ، آدرس ؛ « عُنوانُ كُلِّ شَيءٍ » : ظاهر هر چيزى كه بر باطن آن دلالت كند ؛ « الظَّاهِرُ عُنْوانُ البَاطِنِ » : ظاهر دليل بر باطن است . العِنْوَان - ج عَنَاوِين [ عنون ] : مُرادف ( العُنْوان ) است . العَنُود - ج عُنُد : لجباز ؛ « رَجُلٌ عَنُودٌ » : مردى كه به تنهائى تصميم مىگيرد ، « عَقَبَةٌ عَنُودٌ » : گردنهء دشوار و سخت . عَنْوَنَ - عَنْوَنَةً [ عنون ] الكتابَ : نشانى نامه را نوشت . عَنِيَ - - عَناً [ عنو ] في القوم : در ميان قوم اسير شد . عَنِيَ - - عَنَاءً [ عني ] : خسته و رنجور شد ، - عَنىً بِالأَمْر : آن كار مورد توجه قرار گرفت ، - الأَكلُ فيه : غذا براى او سودمند شد . عُنِيَ - عِنَايَةً و عُنِيّاً [ عني ] بالأَمرِ : به آن كار مشغول شد و اهتمام ورزيد و در اين باره سختى بسيار كشيد . العَنِي - [ عني ] : آنكه خسته و سختى كشيده باشد ، مرادف ( العَاني ) است . العَنِيّ - [ عنو ] : آنكه خستوان و زبون باشد . العَنْيَة - [ عني ] : خستگى و سختى . العَنِيَّة - مؤنث ( العَنِيّ ) است . العَنِيد - ج عُنُد : آنكه عالماً و عامداً با حق مخالفت كند ، آنكه حق را بداند و از آن روى گرداند . العَنِيف - ج عُنُف : نامهربان ، زورگو ؛ « الجِنْسُ العَنِيف » : كنايه به مردان است در برابر « الجِنْسُ اللَّطِيف » : كه بر زنان اطلاق مىشود . العِهَادَة - اولين بارانِ بهارى . عَهِدَ - - عَهْداً الأَمرَ : امر را دانست و شناخت ؛ « فيما اعْهَدُ » : تا آنجا كه به خاطر دارم ؛ « الأمرُ كما عَهِدْتَ » : تا آنجا كه مىدانى ، - الشَّيْءَ : از آن نگهدارى كرد و همواره مورد توجه قرار داد ، - اللَّه : خدا را به يكتا پرستى شناخت ، - فلانٌ وعده : فلانى به وعدهء خود وفا نمود ، - الى فُلانٍ : به او سفارش كرد و پيمان بست ، - الَيه فى كَذا : دربارهء كارى به او توصيه و سفارش كرد ، - فلاناً بِمَكَان كَذا : با او در فلان جاى ديدار كرد . العَهْد - مص ، - ج عُهُود : وفادارى ، تضمين و پشتوانه ، آرامش خاطر ، سفارش ، پيمان ، سوگند ؛ « عَليَّ عَهْدُ اللَّه لأَفْعَلَنَّ كَذا » : سوگند به خدا كه فلان كار را انجام دهم ، فرمان و دستور ، جاى مورد اتّفاق ، هنگام ؛ « مُنْذُ عَهْدٍ بَعِيدٍ » : از زمانهاى دور ؛ « مِنْ عَهْدٍ قَريبٍ » : از زمان نزديك ؛ « هُوَ قَرِيبُ العَهْدِ » : از گذشتهء نه چندان دور آگاه است ؛ « قديمُ العَهْدِ بكذا » : از دير زمان آگاه است ؛ « عَهْدِى به أَنَّه كريمُ » : تا آنجا كه مىدانم او مردى بزرگوار و كريم است ؛ « وَلىُّ العَهْدِ » ولى عهد شاه ؛ « الْعَهْدُ القَديم » : كتاب اسفار مقدس قبل از مسيح ( ع ) ؛ « العَهْدُ الجَديد » : اسفار مقدس ( انجيل ) كه بعد از مسيح نوشته شده است ، العَهْد ج عِهاد : اولين باران بهارى . العَهِد - متصدى كارها و پيمانها ، آنكه پيرامون امرى تعهدى كند . العِهْدان - ضمانت و كفالت . العُهْدَة - ضمانت و كفالَت ، شيخ نشين كه در اصطلاح قديمى لبنانيان متداول بوده است ، مسئوليت ؛ « هو فى عُهْدَتِه » : با مسئوليت و سرپرستى او ، بازگشت به چيزى براى اصلاح آن ؛ « لي فى الأَمر عُهْدةٌ » : براى اصلاح آن چيز باز مىگردم ، بد خطى و كم عقلى ؛ « فى خَطِّه عُهْدَةٌ » : او بد خط است . العَهْدَة - ج عِهَاد : اوّلين باران بهارى . العِهْدَة - ج عِهَاد : مرادف ( الْعَهْدَة ) است . العَهِر - زِناكار ، مرادف ( العَاهِر ) است . العِهْن - ج عُهُون : پشم و يا آنچه از آن رنگ شده باشد . العِهْنَة - پاره اى پشم رنگى ، درختى كه گل سرخ دارد ، گُلِ حلوا . العَهِيد - هم پيمان ، قديم و باستانى . عَوَى - - عُوَاءً و عَيّاً و عَوَّةً و عَوِينةً [ عوي ] الكلبُ أو الذئبُ أو ابنُ آوى : سگ يا گرگ يا روباه پوزهء خود را كج كرد و زوزه كشيد